Ontstaan van Gemonde

Gemonde is een dorp gelegen in de Meijerij van 's-Hertogenbosch, aan de rivier de Dommel tussen Boxtel en sint Michielsgestel en is al heel oud.


In een weiland langs de Dommel in de buurt van een grote boerderij genaamd " de Wielse Hoeve " is een klein urnenveld gevonden met daarin een 6 tal gave urnen.
Op een nabij gelegen natuurlijke zandheuvel hebben eeuwenlang mensen gewoond, bij opgravingen zijn restanten aangetroffen van een tufstenen kerkje.
Onder deze restanten zijn nog paalsporen aangetroffen van oudere kerken.
In een bewaard gebleven akte uit 698 werd Gemonde ( toen Datmunda genaamd ) samen met Tadia en Rumelacha en al zijn bewoners geschonken aan Willibrord, toenmalige bisschop van Echternach.
Bij de opgravingen werd ook een kleine klokkengieterij gevonden, vermoedelijk is daar in 1339 de oude kerkklok gegoten welke nu nog steeds in de kerktoren van Gemonde hangt.
De oude zandheuvel wordt nu gebruikt als kerkhof.
In het jaar 1314 werd een groot woest gebied door Hertog Jan III de Hertog van Brabant in erfpacht gegeven aan de bewoners, dit gebied liep grofweg van de kerktoren van Boxtel tot de kerktoren van Sint Michielsgestel via Middelrode en de kerktoren van Schijndel weer terug naar Boxtel.
Gemonde werd omsloten door dit grote woeste gebied.
Het werd de " Bodem van Elde " genoemd, en viel onder de gemeenten Boxtel - Sint Michielsgestel - Schijndel en Sint Oedenrode.
Acht bewoners bestuurden het gebied, iedere gemeente ( de vier gemalen ) leverden elk twee gezworenen.
Gemonde is tot aan de gemeentelijke herindeling van 1996 verdeeld geweest onder de voornoemde gemeenten.
Heden.


Nu behoort het kerkdorp Gemonde in zijn geheel bij de gemeente Sint Michielsgestel.
In het dorp wonen nu ongeveer 2300 inwoners en ligt in een landelijke omgeving grofweg tussen "het Dommeldal" en natuurpark "de Geelders.
Het landelijk gebied rond Gemonde leent zich uitstekend voor wandelen en fietsen.